پیشپرداخت، ایمیلهای جعلی پرداخت، خانههایی که نمیشود دید، آگهیهای کاری که پول میخواهند: رایجترین کلاهبرداریها، نشانههای هشدار و راههای محافظت از خودتان.
بیشتر کسانی که در یک سایت آگهی با آنها آشنا میشوید همان کسی هستند که میگویند. اما کلاهبرداران همهجا از چند سناریوی سادهی تکراری استفاده میکنند و روی عجلهی شما حساب میکنند. وقتی این سناریوها را بشناسید، تشخیصشان آسان است. اینها رایجترینهایی هستند که میبینیم، و کاری که در برابر هر کدام باید بکنید.
پنج نشانهی هشدار
تقریباً هر کلاهبرداری دستکم یکی از این نشانهها را دارد:
- فشار برای عجله: «خریدارهای دیگری منتظرند»، «فردا میروم»، «همین حالا پول بدهید تا برایتان نگه دارم».
- پول پیش از دیدن هر چیزی: بیعانه، «هزینهی رزرو»، هزینهی ارسال، یا پرداخت با حوالهی بانکی، کارت هدیه یا رمزارز.
- بردن گفتوگو به جای دیگر: درخواست ادامهی گفتوگو در پیامرسانی دیگر، با ایمیل یا تلفن، از همان اول کار.
- قیمتی که بیش از حد خوب است: گوشی تازه به نصف قیمت، آپارتمانی بزرگ در مرکز شهر با اجارهای کم.
- داستانی که جور درنمیآید: فروشنده خارج از کشور است، صاحبخانه نمیتواند خانه را نشان دهد، خریدار نمیتواند بیاید اما پیک میفرستد.
اگر یکی از این نشانهها را دیدید، آهستهتر پیش بروید. اگر دو تا دیدید، دست نگه دارید.
خرید: هرگز به غریبه پیشپرداخت ندهید
رایجترین کلاهبرداری ساده است: پول میدهید و کالا هیچوقت نمیرسد.
- هر وقت ممکن است، در یک مکان عمومی و شلوغ قرار بگذارید و پیش از پرداخت کالا را بررسی کنید.
- برای کالایی که باید ارسال شود، از روش پرداختی با حمایت از خریدار استفاده کنید – مثلاً PayPal «Goods & Services» – و کد رهگیری بخواهید. هرگز با کسی که نمیشناسید از پرداخت «friends & family» استفاده نکنید.
- هرگز با حوالهی بانکی، کارت هدیه یا رمزارز به کسی که ندیدهاید پول ندهید. این پول برنمیگردد.
فروش: مراقب پرداختهای جعلی باشید
کلاهبرداران فروشندگان را هم هدف میگیرند.
- ایمیلهای جعلی پرداخت: ایمیلی دریافت میکنید که به نظر میرسد از بانک یا یک سرویس پرداخت آمده و میگوید پول «در انتظار» است تا کالا را بفرستید یا روی لینکی بزنید. همیشه موجودیتان را با باز کردن خود اپلیکیشن بانک یا سرویس پرداخت بررسی کنید – هرگز از طریق لینکی که برایتان فرستادهاند.
- پرداخت اضافه: خریدار «اشتباهی» بیشتر پرداخت میکند و میخواهد مابهالتفاوت را برگردانید. بعداً پرداخت اصلی لغو میشود و پولی که فرستادهاید از دست میرود.
- لینکها و کدها: هرگز اطلاعات بانکیتان را در صفحهای که کسی برایتان فرستاده وارد نکنید و هرگز کد تأییدی را که با پیامک میگیرید به کسی ندهید. خریدار واقعی هیچوقت به آنها نیاز ندارد.
اجاره: پیش از پرداخت خانه را ببینید
کلاهبرداری اجاره جواب میدهد چون پیدا کردن خانهی خوب سخت است.
- پیش از هر پرداختی خانه را ببینید، یا یک تماس تصویری زنده از داخل خانه بخواهید.
- اگر «صاحبخانه» خارج از کشور است و پیشنهاد میکند پس از پرداخت ودیعه کلیدها را بفرستد، بسیار مراقب باشید.
- ودیعه را فقط در برابر قرارداد امضاشده بپردازید، و ترجیحاً به حسابی به نام مالک یا یک آژانس ثبتشده.
کار: کارفرمای واقعی از شما پول نمیگیرد
آگهی کاری که از شما برای آموزش، تجهیزات، ویزا یا «هزینهی ثبتنام» پول میخواهد تقریباً همیشه کلاهبرداری است. مراقب آگهیهایی هم باشید که از شما میخواهند برای کس دیگری پول یا بسته دریافت کنید و آن را جلو بفرستید: ممکن است ناخواسته درگیر یک کلاهبرداری شوید.
ارسال بار: هرگز چیزی را که نمیبینید حمل نکنید
اگر کسی از شما خواست یک بستهی دربسته را حمل کنید، یا چیزی را «برای یک دوست» ببرید که نمیتوانید داخلش را ببینید، نه بگویید – هر داستانی که تعریف کند. اگر فرستنده هستید، شما هم هرگز بستهی دربسته تحویل ندهید. راهنمای ارسال بار با مسافر توضیح میدهد چطور این کار را امن انجام دهید.
از هویت خود محافظت کنید
هرگز عکس گذرنامه، کارت ملی یا شناسنامهتان را برای عضو دیگری نفرستید و هرگز آنها را در آگهی منتشر نکنید. اعضایی که میخواهند نشان دهند قابلاعتمادند میتوانند هویت خود را از طریق دالون تأیید کنند: یک ارائهدهندهی تخصصی مدرک را بررسی میکند، عضو نشان تأیید میگیرد، و دالون هرگز خود مدرک را نگه نمیدارد.
گفتوگو را در دالون نگه دارید
پیامهای دالون به ما کمک میکنند اگر مشکلی پیش آمد کاری بکنیم: ناظران ما میتوانند گفتوگوی گزارششده را بررسی کنند و پیامهایی که شبیه کلاهبرداری هستند هشدار میگیرند. وقتی به اپلیکیشن دیگری بروید، دیگر نمیتوانیم کمکتان کنیم.
اگر فکر میکنید کلاهبرداری در کار است
- جواب دادن را متوقف کنید و هیچ پول یا کدی نفرستید.
- از گزینهی گزارش در آگهی، پروفایل یا داخل گفتوگو استفاده کنید. گزارشها محرمانهاند و مستقیم به ناظران ما میرسند.
- آن عضو را مسدود کنید تا دیگر نتواند با شما تماس بگیرد.
- اگر پول دادهاید، فوراً با بانک یا سرویس پرداخت خود تماس بگیرید و کلاهبرداری را به پلیس کشورتان گزارش دهید.
توصیههای بیشتر در راهنمای ایمنی آمده است.